Pada di sekitar 1980-an, akhbar tabloid politik Melayu popular - Watan - sangat
laris di kalangan pembaca Melayu kerana keberaniannya menyiarkan laporan-laporan
'dari dalam kain' yang tidak terdapat dalam akhbar-akhbar lain.
Tidak
hairanlah, tabloid tersebut merupakan satu daripada tiga akhbar yang digantung
penerbitannya dalam Operasi Lalang 1987. Ia diterbit dua kali seminggu
- hari Rabu dan Sabtu.
Dua lagi ialah akhbar berbahasa
Inggeris The Star dan akhbar berbahasa Cina Sin Chew Jit Poh.
Keluaran terakhir Watan sebelum digantung penerbitan ialah edisi
22-30 Oktober 1987 yang memuatkan cerita utama 'Kim Sai temui MT Umno'
yang dijual dengan pada harga 80 sen senaskhah .
Watan beroperasi di
Taman Tun Dr Ismail di ibu negara dengan jumlah edaran 60,000 hingga 70,000
naskhah setiap keluaran dan diuruskan oleh Kumpulan Karangkraf Sdn Bhd, syarikat
penerbitan milik Bumiputera yang banyak menerbitkan majalah. Bagaimanapun,
bagi seorang bekas wartawan Watan - Samsuri Roslan - penggantungan permit akhbar
tersebut penuh misteri dan sehingga sekarang masih menjadi tandatanya.
"Saya tidak tahu...tetapi saya percaya ada hubungkait dengan
laporan-laporan mengenai politik negara ketika itu.
Laporan telus
"Laporan Watan sangat telus
kerana ia tidak memihak sama ada kepada kerajaan atau pembangkang.
"Watan hanya melaporkan apa yang berlaku ketika itu, terutama mengenai
persaingan antara pemimpin dua komponen utama Barisan Nasional (BN) - Umno
dengan MCA.
"Ketika itu, politik negara secara tiba-tiba menjadi panas apabila
tercetus isu keistimewaan orang Melayu dan isu pendidikan yang dibangkitkan oleh
kaum Cina," katanya dalam temubual dengan Malaysiakini.
Samsuri
yang kini berusia 47 tahun, mula menjadi wartawan Watan pada tahun 1985, khusus
untuk menulis mengenai perkembangan politik negara, khususnya di kalangan orang
Melayu terutama Umno.
Ketua Pengarang Watan ketika itu ialah Fickry
Yaakub, manakala pengarangnya adalah Mohd Khairune Ali.
Akhbar tersebut
mempunyai hampir 20 wartawan. Selain Samsuri, wartawan lain termasuklah Azlan
Ghanie, Haris Ribut, Misrom Mat Leham dan Lokman Abdullah.
Pada 1987,
menurut Samsuri secara tiba-tiba tercetus persaingan politik antara pemimpin
Umno dengan MCA yang turut dibantu oleh DAP, musuh BN.
Beliau berkata, pemain-pemain utama ialah Datuk Seri Anwar Ibrahim
(kiri), Datuk Seri Mohd Najib Tun Razak (kanan), Tan Sri Muhamad Muhd Taib dan
Tan Sri Mohamad Rahmat di sebelah Umno dan Tan Sri Lee Kim Sai di pihak MCA.
Akhbar berkecuali
"Kemuncaknya ialah Umno mengadakan perhimpunan di Stadium TPCA, Kampung
Baru, manakala MCA dan DAP pula mengadakan perhimpunan di sebuah tokong Cina
tidak jauh dari Stadium Merdeka.
"Najib, Muhd Taib dan Mohamad Rahmat
berucap berapi-api dengan diiringi jeritan Hidup Melayu. Bukan sahaja dalam
stadium pernah sesak, tetapi kawasan sekitarnya juga dibanjir orang Melayu.
"Kedai-kedai milik peniaga kaum Cina awal-awal lagi telah ditutup,
seolah-olah mereka telah mengetahui lebih awal," katanya.
Samsuri
berkata, ketika itu akhbar Watan baru diambilalih oleh Karangkraf dari Pustaka
Antara. Permit dimiliki oleh bekas seorang pemimpin Umno, Tan Sri Mohd Khir
Johari yang pernah menjadi menteri pelajaran.
Walaupun Watan mahu menjadi akhbar berkecuali, namun ia tidak
disenangi oleh para pemimpin Umno dan pembangkang.
"Pernah dalam
perhimpunan agung Umno, perwakilan mencadangkan permitnya digantung, manakala
pembangkang pula menuduhnya sebagai akhbar adu domba," kata Samsuri lagi.
Beliau berkata, anehnya dalam kemelut politik negara itu, PAS tidak
terbabit tetapi entah bagaimana dua pemimpinnya - Mohamad Sabu dan Mahfuz Omar -
turut ditahan di bawah ISA.
Berikutan itu, beliau beranggapan isu itu
tercetus apabila pemimpin Umno mahu mencari publisiti, kononnya mahu menjadi
pembela kepada orang Melayu.
Isu pendidikan
Manakala, pemimpin MCA dan DAP pula, katanya, mahu
dilihat sebagai pejuang kaum Cina, khususnya dalam isu pendidikan kaum tersebut.
"Ahli dan penyokong Pemuda Umno telah menyambut kepulangan Anwar dari
luar negeri di Lapangan Terbang Subang," katanya.
Samsuri berkata,
beberapa pemimpin utama Umno ketika itu memberi jaminan kepada akhbar Watan
bahawa ia bebas membuat laporan dan tiada tindakan akan diambil.
Bagaimanapun, keyakinan tersebut mula berubah apabila editor yang
menemui seorang pemimpin Umno di Bangunan Parlimen, memberitahu akhbar Watan
akan digantung permit penerbitannya.
Berikutan itu, semua kakitangan
diminta mengadakan solat hajat dan tahajud bagi mengelak sebarang kejadian yang
tidak diingini.
Katanya, apabila penerbitan akhbar The Star dan
Chew Jit Poh digantung, kakitangan Watan sudah mula dapat merasakan
akhbar itu akan dikenakan tindakan serupa.
"Satu hari, pegawai polis Bukit Aman datang ke pejabat Watan,
berjumpa dengan pengarah dan memberitahu supaya akhbar itu ditutup tetapi tidak
diketahui berapa lama.
"Selepas itu semua wartawan diarahkan berkumpul
dalam sebuah bilik sebelum dimaklumkan bahawa operasi Watan ditutup," katanya.
Operasi lalang
Samsuri berkata, sebahagian wartawan Watan telah
diserapkan ke bahagian majalah terbitan Karangkraf manakala yang lain terpaksa
diberhentikan dan akibatnya ada yang terpaksa bekerja di pasar malam.
Katanya, apa yang mengecewakannya ialah pemimpin-pemimpin besar yang
terbabit secara langsung dalam isu politik negara itu, bebas dan mereka berada
di luar negara ketika Operasi Lalang diadakan.
"Sebab itu saya percaya
ada perancangan pihak tertentu. Saya juga merasakan Lee Kim Sai seolah-olah
diberi laluan untuk mempertikaikan hak-hak istimewa orang Melayu.
"Bagi
saya siapa yang buat salah perlu dihukum dan bukannya diambil tindakan ke atas
orang kecil sahaja," katanya.
Samsuri berkata, isu tersebut berlaku
kerana pemimpin-pemimpin politik hendak menjadi juara kepada kaum masing-masing.
Katanya, ia perlu menjadi pengajaran kepada wartawan politik khususnya
supaya lebih berhati-hati dengan janji-janji pemimpin-pemimpin politik.
"Dalam kes akhbar Watan, pemimpin politik bersungguh-sungguh memberi
jaminan tiada tindakan yang akan diambil tetapi semuanya tidak boleh dipercayai.
"Saya merasakan Watan terleka dengan janji-janji bahawa tiada tindakan
yang akan diambil terhadap akhbar itu.
"Kerajaan tidak memberi amaran
kepada Watan sebaliknya terus tutup," katanya lagi.
Samsuri berkata, isu
itu selesai selepas para pemimpin politik ditahan di bawah ISA.
BERITA
