SURAT | Laporan Ketua Audit Negara 2025 (Siri 2) telah menemui pelbagai ketidakteraturan dan kegagalan tadbir urus yang serius, sekali gus menimbulkan kebimbangan baru selepas meneliti lima audit di tujuh kementerian. Ini melibatkan program dan projek bernilai kira-kira RM48.873 bilion.

Menurut laporan, antara 2012 dan Januari 2025, sebanyak 12,393 audit telah dijalankan. Daripada jumlah ini, 11,594 kes (93.7%) telah ditangani, dengan 799 lagi masih dalam tindakan susulan.

Kebimbangan khususnya ialah 286 isu masih dalam siasatan iaitu 138 oleh Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM), 116 oleh Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA) melalui siasatan tatatertib dalaman, dan 32 oleh Polis Diraja Malaysia (PDRM).

Satu contoh yang menarik perhatian ialah yang berlaku pada Februari 2025, apabila juruaudit mendapati bahawa RM392.95 juta dalam akaun Lembaga Kemajuan Pertanian Muda (MADA) tidak dapat disahkan. Ini disebabkan oleh pelarasan manual yang dibuat di luar Sistem Perakaunan Standard bagi Agensi Kerajaan, pelarasan yang tidak dapat dibuktikan dengan sendirinya.

Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP) amat prihatin dengan sejumlah besar syarikat berkaitan kerajaan (GLC), berjumlah 1,875, yang ditandai dalam laporan bagi ketirisan dana awam. Walaupun entiti ini dikehendaki memulangkan dana yang diselewengkan, CAP menggesa agar kawalan kewangan yang lebih ketat dikenakan untuk mengelakkan penyalahgunaan pada masa hadapan.

Memandangkan pindaan baru-baru ini kepada Akta Audit 1957 dan kuasa Ketua Audit Negara yang diperluaskan, CAP mengakui usaha kerajaan untuk mengukuhkan pengawasan dan akauntabiliti. Walau bagaimanapun, kami menekankan bahawa perubahan perundangan sahaja tidak mencukupi.

Adalah penting bahawa kuasa baru Ketua Audit Negara dilaksanakan sepenuhnya, terutamanya dalam memantau penyelewengan yang berulang dan memastikan penguatkuasaan tepat pada masanya.

Pengenalan sistem audit penilaian kendiri digital dan keupayaan untuk mengaudit semua penerima dana awam, termasuk GLC, merupakan perkembangan yang menggalakkan, tetapi kejayaan mereka bergantung kepada pelaksanaan yang mantap dan kemahuan politik yang berterusan.

CAP berharap untuk menambah baik tadbir urus fiskal merentas semua badan di bawah bidang kuasa Ketua Audit Negara. Kami berharap sistem audit kendiri baru akan meningkatkan prestasi dan akauntabiliti GLC dengan ketara.

Sama pentingnya ialah pemulihan berterusan dana yang disalahgunakan atau tidak dikutip; sejak pindaan itu, RM123 juta dilaporkan telah dituntut semula – ini adalah petanda yang menggalakkan bahawa penguatkuasaan berkuat kuasa.

MOHIDEEN ABDUL KADIR merupakan Presiden Persatuan Pengguna Pulau Pinang (CAP).