Bekas peguam negara Tommy Thomas menggesa kerajaan Malaysia keluar daripada perjanjian perdagangannya dengan Amerika Syarikat (AS), selepas Mahkamah Agung negara itu membatalkan tarif global Presiden Donald Trump pada hari Jumaat.

Dalam satu kenyataan kepada Malaysiakini, Thomas berkata keputusan Mahkamah Agung AS itu dialu-alukan, dan tidak mengejutkan dari perspektif undang-undang.

"Saya telah mengkritik perjanjian berat sebelah yang telah dimeterai oleh kerajaan kita dengan Trump, dalam ulasan pada 20 Nov 2025.

"Saya mencadangkan bahawa memandangkan perjanjian itu bertentangan dengan kepentingan kita, kita tidak harus meneruskannya, yang merupakan hak kita untuk berbuat demikian.

"Keputusan Mahkamah Agung itu bermakna keputusan Trump untuk mengenakan tarif ke atas barangan yang diimport dari Malaysia adalah menyalahi undang-undang. Ia memberikan sebab tambahan untuk kita menarik diri daripada perjanjian itu.

"Sehubungan itu, saya menggesa kerajaan untuk menarik diri daripada perjanjian itu, sama ada di bawah Perkara 7.2 atau 7.5, dan berbuat demikian secepat mungkin," tambah Thomas.

Perkara 7.2 dan 7.5 perjanjian perdagangan timbal balik (ART) Malaysia-AS masing-masing membincangkan tentang permulaan kuasa perjanjian dan hak mana-mana pihak untuk menarik diri.

Di bawah Perkara 7.2, perjanjian ini berkuat kuasa 60 hari selepas kedua-dua pihak bertukar notis bertulis yang mengesahkan bahawa keperluan undang-undang dan prosedur domestik masing-masing telah dipenuhi.

Ini bermakna Malaysia mahupun AS tidak terikat secara rasmi sehingga kedua-dua pihak telah memenuhi kewajipan dalaman mereka dan memaklumkan antara satu sama lain dengan sewajarnya.

Sementara itu, Perkara 7.5 mengekalkan hak mana-mana pihak untuk menamatkan perjanjian secara sepihak pada bila-bila masa dengan menyampaikan notis bertulis kepada pihak yang satu lagi, dengan penamatan berkuat kuasa 180 hari selepas itu.

Mendapat banyak kritikan ahli parlimen

Pada Oktober 2025, Malaysia menandatangani perjanjian dengan AS dalam usaha untuk mengelakkan tarif menyeluruh 25 peratus ke atas barangan Malaysia, dengan memperoleh kadar pengurangan kepada 19 peratus sebagai ganti.

Perjanjian itu mewajibkan syarikat berkaitan kerajaan Malaysia untuk mendapatkan produk AS dan menyelaraskan peraturan domestik dengan lebih dekat dengan peraturan AS.

Walau bagaimanapun, perjanjian itu mendapat kritikan yang hebat, dengan pengkritik menunjukkan manfaat ketara yang terhad, ketiadaan penelitian parlimen, dan kebimbangan mengenai kesannya terhadap kedaulatan negara.

Ini walaupun Perdana Menteri Anwar Ibrahim - yang juga menteri kewangan - telah beberapa kali, termasuk di Dewan Rakyat, meyakinkan pengkritik bahawa Malaysia tidak berkompromi dengan pendiriannya mengenai bidang kepentingan negara, termasuk dasar perdagangan dan industri halal.

Bulan lalu, lima Ahli Parlimen Perikatan Nasional (PN) telah memfailkan saman pemula di Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur pada 19 Januari, untuk mencabar perjanjian itu, kerana mereka menganggapnya tidak berperlembagaan, terbatal dan tidak sah.

Dokumen mahkamah yang dilihat oleh Malaysiakini menunjukkan bahawa ahli parlimen berkenaan menamakan Anwar, peguam negara, dan kerajaan sebagai defendan pertama hingga ketiga.

Ahli Parlimen berkenaan, iaitu Rosol Wahid (Hulu Terengganu), Fathul Huzir Ayob (Gerik), Awang Hashim (Pendang), Mas Ermieyati Samsudin (Masjid Tanah), dan Abdul Khalid Abdullah (Rompin), telah memfailkan saman mereka melalui Messrs Karthig Shan.

Dalam permohonan saman pemula itu, mereka memohon beberapa pengisytiharan mahkamah, termasuk bahawa Anwar tidak mempunyai kuasa perlembagaan untuk mengikat persekutuan itu dengan perjanjian perdagangan.

Mereka mendakwa bahawa rakan-rakan ahli parlimen tidak dimaklumkan tentang terma penuh perjanjian itu kerana Parlimen tidak membentangkan, membahaskan, atau meluluskannya.

Pada 26 Januari, Fathul dari Bersatu juga mempersoalkan sama ada Anwar telah melangkau tanggungjawabnya kepada Parlimen dengan menandatangani perjanjian Malaysia-AS mengenai tarif timbal balik.

Semasa perbahasan mengenai titah diraja Yang di-Pertuan Agong di Dewan Rakyat, Fathul berkata dia mendasarkan perkara ini pada Perkara 43(3) Perlembagaan Persekutuan, yang mengenakan tanggungjawab kolektif ke atas kabinet kepada Parlimen.

Dalam keputusan penting yang dijatuhkan semalam, Mahkamah Agung AS memberikan tamparan hebat kepada Trump, mendapati dengan keputusan majoriti enam berbalas tiga bahawa dia telah melebihi kuasa perlembagaannya dengan mengenakan tarif menyeluruh di bawah Akta Kuasa Ekonomi Darurat Antarabangsa (IEEPA) 1977, satu statut yang dikhaskan khusus untuk kegunaan ketika darurat yang sebenar.

Selepas keputusan itu, Trump berkata dia akan mengenakan tarif global 10 peratus baru untuk menggantikan tarif yang dibatalkan, menggelarkan keputusan itu "mengerikan" dan mengecam hakim yang menolak dasar perdagangannya.

Penghakiman yang dijatuhkan oleh mahkamah itu membuktikan kemenangan penting bagi perniagaan dan negeri-negeri AS yang telah mengambil tindakan undang-undang terhadap levi tersebut, yang berpotensi membuka jalan untuk bayaran balik berbilion dolar.

Walau bagaimanapun, Trump dilaporkan menjelaskan bahawa sebarang bayaran balik tidak akan berlaku tanpa pertikaian undang-undang yang berlarutan, menunjukkan bahawa dia menjangkakan perkara itu akan terus dipertikai di mahkamah untuk tahun-tahun akan datang.

BBC melaporkan bahawa Trump juga telah memberi isyarat bahawa dia ingin menggunakan undang-undang alternatif untuk meneruskan agenda tarifnya, yang dia tegaskan berfungsi untuk menggalakkan pelaburan dan pembuatan di AS.