Seorang pemandu yang didakwa atas kesalahan membunuh oleh Jabatan Peguam Negara (AGC) tidak akan dilepaskan jika pihak pendakwaan gagal membuktikan niatnya, kata seorang peguam.
Namun, peguam-peguam lain berpendapat ia merupakan satu kesilapan untuk pihak AGC meneruskan pertuduhan membunuh sejak awal lagi.
Peguam Haniff Khatri Abdulla yang menyokong pertuduhan membunuh ke atas tertuduh berkata walaupun pihak pendakwaan gagal membuktikan kes di bawah Seksyen 300 Kanun Keseksaan, undang-undang membenarkan pertuduhan lain digunakan pada akhir kes pendakwaan.
“Mahkamah boleh, atas permohonan mana-mana pihak atau atas inisiatif sendiri, menukar pertuduhan kepada sesuatu yang lebih sesuai.
“Sebagai contoh, hakim boleh memutuskan bahawa pihak pendakwaan gagal membuktikan kesalahan di bawah Seksyen 302 Kanun Keseksaan (membunuh), tetapi terdapat kes prima facie di bawah Seksyen 44 (Akta Pengangkutan Jalan),” kata Haniff kepada Malaysiakini.
Dalam keadaan sedemikian, katanya, tertuduh perlu membela diri berdasarkan pertuduhan yang telah dipinda.
Semalam, R Saktygaanapathy, 28, didakwa atas kesalahan membunuh susulan kematian pekerja gudang dan penghantar makanan, Amirul Hafiz Omar dalam satu kemalangan pada Ahad.
Dia juga mengaku bersalah atas pertuduhan mengambil dadah.
Persoalan timbul berikutan kesukaran yang dijangka dalam membuktikan pertuduhan membunuh, yang memerlukan pihak pendakwaan membuktikan sama ada wujud niat atau bahawa tertuduh mengetahui tindakannya boleh menyebabkan kematian.
Ini berbeza dengan Seksyen 44 Akta Pengangkutan Jalan yang menjadikan kesalahan memandu di bawah pengaruh alkohol atau dadah sehingga menyebabkan kematian.
Haniff mencadangkan bahawa AGC mungkin percaya mereka mempunyai bukti kukuh berdasarkan tempoh masa tertuduh berada di laluan bertentangan.
Peguam senior itu berkata walaupun dia sering tidak bersetuju dengan Peguam Negara Dusuki Mokhtar dalam banyak perkara, namun dalam isu ini keputusan tersebut adalah tepat.
‘Bukan begitu caranya’
Bagaimanapun, pengasas bersama Lawyers for Liberty (LFL), Latheefa Koya mengkritik keputusan untuk meneruskan pertuduhan membunuh dengan andaian bahawa pertuduhan lain boleh digunakan jika gagal membuktikan kes di bawah Seksyen 300 Kanun Keseksaan.
“Itu bukan cara yang rasional untuk menentukan pertuduhan — ia sepatutnya berdasarkan undang-undang dan fakta kes.
“Ia tidak sepatutnya menjadi satu perjudian atau membawa pertuduhan serius semata-mata untuk meredakan kemarahan orang ramai.
“Pertuduhan yang betul mesti diputuskan sejak awal dan bukan ditentukan kemudian pada akhir kes pendakwaan. Itu bukan cara badan profesional sepatutnya berfungsi,” katanya kepada Malaysiakini.
Seorang lagi peguam, Eric Paulsen, turut senada dengan pandangan Latheefa.
Dia berkata pendakwa raya perlu bergantung kepada bukti dan prinsip undang-undang, bukan emosi atau tekanan awam.
Katanya, memang wujud kemungkinan menggunakan peruntukan Seksyen 300(d) Kanun Keseksaan, iaitu apabila seseorang melakukan perbuatan yang diketahui sangat berbahaya sehingga berkemungkinan besar menyebabkan kematian.
Namun, dia berpendapat sukar untuk mengklasifikasikan tindakan memasuki lorong bertentangan sebagai perbuatan sedemikian.
“Memasuki lorong bertentangan biasanya dianggap sebagai kecuaian atau pemanduan berbahaya, bukan perbuatan yang hampir pasti menyebabkan kematian.
“Jika tidak, hampir semua kes kematian akibat kenderaan memasuki laluan bertentangan akan dianggap sebagai pembunuhan. Itu bukan keadaan undang-undang kita,” katanya.
Hukuman sebelum sabitan
Paulsen turut menjelaskan bahawa kesalahan membunuh tidak boleh dijamin (non-bailable), menyebabkan tertuduh akan ditahan reman sehingga kes selesai.
“Apabila pertuduhan tidak sepadan dengan fakta, reman sebenarnya menjadi hukuman sebelum sabitan.
“Ini bercanggah dengan prinsip anggapan tidak bersalah, yang merupakan asas sistem keadilan jenayah kita,” katanya.
Dia menambah bahawa undang-undang sedia ada sudah menyediakan peruntukan yang mencukupi dan serius, merujuk kepada Seksyen 44(1) Akta Pengangkutan Jalan.
“Ia bukan pertuduhan ringan; ia adalah pertuduhan yang tepat dari sudut undang-undang,” tambahnya.
Mengenai persoalan mengapa tertuduh tidak didakwa serentak atas kesalahan membunuh dan memandu di bawah pengaruh alkohol atau dadah, Haniff menjelaskan bahawa ia tidak dibenarkan dari segi undang-undang.
Katanya, berbeza dengan kes rasuah yang boleh melibatkan pelbagai kesalahan seperti salah guna kuasa dan pengubahan wang haram, kedua-dua pertuduhan membunuh dan memandu di bawah pengaruh dalam kes ini berkaitan dengan satu akibat yang sama iaitu kematian.
Oleh itu, satu-satunya pilihan ialah menjadikan pertuduhan memandu di bawah pengaruh sebagai pertuduhan alternatif kepada membunuh.
Namun, katanya, ini akan menjejaskan tujuan asal membawa pertuduhan membunuh kerana dengan adanya pertuduhan alternatif, tertuduh boleh mengaku bersalah kepada mana-mana satu pertuduhan tersebut dan berpotensi mengelak hukuman yang lebih berat.