ULASAN | Ekonomi politik kontemporari Malaysia kini tidak lagi dibentuk semata-mata oleh unjuran pertumbuhan, pengiraan fiskal, atau percaturan koalisi.

Semakin ketara, ia ditentukan oleh cara negara mengurus akauntabiliti apabila kuasa, wang, dan institusi bertembung.

Satu gugusan kes tadbir urus berprofil tinggi merangkumi perolehan pertahanan, bekas perdana menteri, dan tokoh berpengaruh dalam kewangan Islam meletakkan kedaulatan undang-undang di bawah penelitian berterusan masyarakat, pasaran, dan institusi.

Persoalan nasional kini bukan lagi sama ada akauntabiliti wujud secara prinsip, tetapi sama ada ia diterapkan secara konsisten, boleh dijangka, dan bebas daripada herotan politik apabila kepentingan elit serta sektor sensitif terlibat atau sebaliknya.

Di teras ujian tekanan tadbir urus ini berdirinya Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) yang beroperasi bersama Jabatan Peguam Negara dan mahkamah.

Bersama-sama institusi terbabit membentuk tulang belakang seni bina akauntabiliti negara.

Kredibiliti mereka tidak bergantung pada tangkapan dramatik atau rampasan sensasi, sebaliknya pada integriti prosedur: bagaimana siasatan dirangka, bagaimana budi bicara pendakwaan dilaksanakan, dan bagaimana kes akhirnya bertahan di bawah penelitian kehakiman.

Dalam persekitaran politik berkepercayaan rendah, setiap tindakan atau kelewatan memberi gema melangkaui bilik mahkamah akan membentuk persepsi terhadap keadilan, kecekapan, dan kebebasan institusi.

Siasatan perolehan pertahanan yang diumumkan pada Jan lalu menggambarkan mengapa kegagalan tadbir urus dalam sektor tertentu membawa risiko nasional yang tidak seimbang.

Kredibiliti negara terjejas

Pengesahan SPRM mengenai pertuduhan yang bakal dikenakan terhadap dua bekas pemimpin tinggi tentera bersama dakwaan rasuah, salah guna kuasa, pecah amanah jenayah, dan penerimaan hadiah tidak sah berkaitan perolehan tentera mencetuskan tindak balas institusi dan politik yang segera.

Pembekuan perolehan sebagai langkah berjaga-jaga serta semakan tadbir urus oleh cabang eksekutif, yang dipimpin Perdana Menteri, Anwar Ibrahim, dilaksanakan dalam kerangka perlembagaan yang lebih luas, dengan mengambil kira peranan Yang di-Pertuan Agong sebagai pemerintah tertinggi Angkatan Tentera Malaysia, selain penekanan baginda terhadap integriti, akauntabiliti, serta keyakinan awam terhadap sistem perolehan pertahanan.

Dari sudut ekonomi politik, respons sebegitu berfungsi sebagai intervensi tone-from-the-top yang klasik. Perolehan pertahanan menggabungkan belanjawan besar, ekosistem vendor yang legap, dan budi bicara operasi yang disandarkan kepada keselamatan negara.

Gabungan itu menjadikannya domain tadbir urus berisiko tinggi di peringkat global.

Apabila integriti dipersoalkan, kesannya bersifat dua lapis: kecekapan fiskal terhakis melalui potensi kebocoran, dan kredibiliti keselamatan negara terjejas apabila keputusan perolehan disyaki didorong kepentingan peribadi, bukan keperluan operasi.

Justeru isyarat eksekutif untuk memperketat kawalan tetap signifikan tanpa mengira sabitan akhirnya.

Namun, kes tersebut juga mendedahkan kelemahan berulang dalam wacana awam. Pertuduhan ialah dakwaan, bukan dapatan bersalah.

Pembekuan perolehan ialah alat tadbir urus pencegahan, bukan keputusan kehakiman. Menyamakan siasatan dengan sabitan berisiko menjejaskan proses wajar dan menghakis norma kedaulatan undang-undang yang ingin diperkukuh oleh agenda reformasi.

Persoalan dasar yang belum terjawab ialah sama ada pembaharuan perolehan akan diinstitusikan melalui pengisytiharan konflik kepentingan yang lebih ketat, pengesahan pemilikan benefisial, dan audit pasca anugerah, atau akan pudar apabila tumpuan politik beralih.

Ketegangan tadbir urus yang berbeza muncul dalam siasatan melibatkan bekas perdana menteri Ismail Sabri Yaakob.

Di sini, penelitian tertumpu kepada dakwaan ketidakaturan dalam perbelanjaan publisiti dan perolehan kerajaan semasa pentadbirannya.

Pihak berkuasa mengesahkan dia mengemukakan pengisytiharan harta dan memberi keterangan, manakala penyiasat merampas sejumlah besar wang tunai dan emas serta menahan pegawai kanan yang dikaitkan dengan siasatan tersebut.

Menjelang pertengahan 2025, kertas siasatan diserahkan kepada pendakwa, dengan prosiding pelucuthakan dimulakan selepas itu.

Penelitian bukti berpanjangan

Siasatan terhadap bekas perdana menteri secara inheren bersifat berimpak tinggi. Ia menguji dakwaan bahawa tiada sesiapa mengatasi undang-undang, sambil mengundang tuduhan penguatkuasaan terpilih.

Dari sudut ekonomi, pertaruhannya terletak pada kredibiliti perbelanjaan awam.

Kebocoran dalam perolehan atau perbelanjaan publisiti diterjemahkan secara langsung kepada pembaziran fiskal, menjejaskan keyakinan ketika Malaysia mengurus rasionalisasi subsidi, disiplin defisit, dan isyarat kepada pelabur.

Dua herotan telah mendominasi naratif awam.

Pertama, andaian bahawa rampasan secara automatik membuktikan kesalahan peribadi; sedangkan hakikatnya bukan begitu.

Prosiding pelucuthakan dan liabiliti jenayah ialah proses undang-undang berasingan yang memerlukan pembuktian di mahkamah.

Kedua, anggapan bahawa ketiadaan pertuduhan segera menandakan kes sengaja dilengah atau tidak lagi aktif.

Hakikatnya, siasatan kewangan yang kompleks memerlukan penelitian bukti yang berpanjangan. Walaupun kebimbangan masyarakat sivil mengenai kesan reputasi akibat kesenyapan dapat difahami, hanya keputusan pendakwaan dan penghakiman mahkamah membawa makna undang-undang.

Kes melibatkan Muhyiddin Yassin telah bergerak lebih jauh dalam saluran kehakiman. Dia berdepan pertuduhan berkaitan dakwaan salah guna kuasa dan penerimaan hasil aktiviti menyalahi undang-undang yang dilaporkan berjumlah RM432.5 juta.

Perbicaraan kes itu dijadualkan bermula Mac depan.

Dakwaan tersebut berkait dengan tempoh pentadbiran era pandemik, meletakkan kes berkenaan di persimpangan perolehan kecemasan, pembiayaan politik, dan tadbir urus krisis.

Dari perspektif kedaulatan undang-undang, kes itu menonjolkan ketahanan institusi dan salah faham awam.

Keputusan awal mahkamah yang melepaskan beberapa pertuduhan atas alasan kekaburan, diikuti pengembalian semula melalui proses rayuan, menunjukkan bahawa pendakwaan bukan sekadar mengenakan pertuduhan, tetapi memastikan spesifikasi undang-undang mampu bertahan di bawah penelitian.

Pelepasan prosedur bukan pembebasan fakta, sebagaimana pertuduhan yang dikembalikan tidak membuktikan bersalah. Ujian penentu terletak pada perbicaraan itu sendiri.

Secara kolektif, kes-kes itu membentuk ujian tekanan komposit terhadap seni bina tadbir urus Malaysia.

Bukan ditentukan siapa didakwa

Siasatan pertahanan menguji keberanian institusi dalam persekitaran berkerahsiaan tinggi. Siasatan Ismail Sabri menguji ketepatan masa pendakwaan dan disiplin komunikasi. Perbicaraan Muhyiddin jika pendakwaan sensitif dapat bertahan tanpa runtuh kepada persepsi keadilan terpilih.

Kesan gabungan itu membentuk keyakinan melalui penetapan risiko pelabur, moral birokrasi, dan kepercayaan awam.

Dimensi keempat dalam wacana tadbir urus negara terletak di luar mahkamah, namum keberadaannya tetap tidak kurang penting.

Perkara melibatkan tokoh korporat bergelar Tan Sri pula menyorot cabaran tadbir urus dalam ekosistem korporat dan kewangan, bukan liabiliti jenayah.

Sebagai tokoh kewangan Islam yang diiktiraf global, peranan individu terbabit mencerminkan kejayaan Malaysia mengeksport kepakaran Syariah, sambil mendedahkan ketegangan berkaitan penumpuan peranan dan pengurusan konflik.

Tiada salah laku jenayah dibuktikan; isu utamanya ialah reka bentuk tadbir urus dan persepsi pasaran.

Cabaran yang belum selesai bersifat sistemik: bagaimana menyeimbangkan daya saing global dengan ketahanan institusi agar kredibiliti kekal berteraskan sistem, bukan individu.

Akhirnya, kredibiliti kedaulatan undang-undang Malaysia tidak akan ditentukan oleh siapa yang didakwa, tetapi oleh sejauh mana proses dipatuhi secara konsisten dari siasatan hingga keputusan dicapai.

Kes-kes itu bukan semata-mata tentang personaliti tetapi ujian sama tentang sesebuah institusi sama ada mampu atau tidak menyampaikan akauntabiliti yang tegas, adil, dan boleh dijangka.

Dalam konteks ini, detik semasa lebih merupakan peluang untuk mematangkan reformasi menjadi amalan institusi, bukan sekadar slogan politik.

AZAM MOHD merupakan seorang pembaca Malaysiakini.

Tulisan ini tidak semestinya mencerminkan pendirian Malaysiakini.