Sungai Perak bertukar biru - PBM mahu Putrajaya campur tangan

Parti Bangsa Malaysia (PBM) mahu Putrajaya campur tangan dalam isu dakwaan pencemaran Sungai Perak dan Sungai Rui di Gerik, Perak, dengan mendakwa kerajaan negeri gagal menangani masalah itu secara sewajarnya.

Pengerusi biro alam sekitar PBM, Abdul Razak Ismail, turut menuduh agensi kerajaan — termasuk Jabatan Alam Sekitar (JAS), Jabatan Mineral dan Geosains (JMG), Jabatan Perikanan dan Kementerian Kesihatan — memberikan maklumat yang tidak jelas mengenai punca pencemaran dan gagal mengenal pasti pihak yang bertanggungjawab.

"PBM berpandangan bahawa kerajaan negeri Perak telah hilang kawalan untuk melindungi keselamatan sungai yang mengandungi paras arsenik yang tinggi dan kandungan mineral lain seperti mangan, besi, plumbun dan tembaga yang berbahaya kepada kehidupan manusia,” katanya dalam satu kenyataan hari ini.

Sungai Perak bertukar menjadi warna biru cerah pada Julai, manakala Abdul Razak menyedari bahawa Sungai Rui pula bertukar menjadi warna jingga berlumpur selepas hujan lebat, bulan lalu.

Dia memberitahu Malaysiakini bahawa Sungai Rui — sebuah sungai kecil berarus deras yang mengalir ke Sungai Perak — kini berwarna jingga.

Sebaik sahaja air dari Sungai Rui mengalir ke Sungai Perak yang alirannya lebih perlahan, kandungan mineral berkenaan akan mendap manakala pembiasan cahaya menyebabkan air kelihatan biru disebabkan kehadiran kuprum (II) sulfat, jelasnya.

"Kami sedang menunggu ia (Sungai Perak) bertukar menjadi biru sekarang. Lumpur jingga ini sedang menghampiri Sungai Perak," katanya.

Pada Disember, Bernama melaporkan Menteri Besar Perak Saarani Mohamad berkata tiada punca pasti di sebalik air Sungai Perak bertukar biru serta tiada bukti untuk mengesahkan terdapat hubungan langsung dengan aktiviti perlombongan berdekatan.

“Jabatan (JMG) juga mengesahkan bahawa kawasan Hulu Perak kaya secara semula jadi dengan mendapan mineral seperti timah, kuprum, mangan, arsenik dan pirit. Setiap kali hujan, mineral ini boleh terbawa ke sungai,” katanya.

Saarani turut berkata satu jawatankuasa khas telah ditubuhkan untuk menyiasat isu itu, sambil menegaskan tindakan "tegas" akan diambil terhadap mana-mana pelanggaran prosedur operasi standard atau undang-undang dan peraturan sedia ada.

Dalam kenyataannya, Abdul Razak berkata hampir 10 bulan berlalu tanpa sebarang dapatan daripada jawatankuasa khas itu didedahkan kepada umum.

Dia berkata taklimat oleh perunding pakar JAS Rani Abdullah di dewan Majlis Daerah Gerik pada awal September memaklumkan kepada orang ramai bahawa arsenik dan logam berat lain di dalam sungai berada pada paras "tinggi", tetapi tidak memberikan butiran lanjut mengenai kesannya terhadap ikan atau kesan memakannya.

"Apa yang jelas (ialah) ribuan ikan mati selepas Sungai Perak bertukar biru baru-baru ini, dan insiden ini kerap berlaku," katanya.

Minggu lalu, Saarani berkata JMG Perak akan membentangkan dapatannya mengenai perubahan warna air dan dakwaan pencemaran di Sungai Rui kepada kerajaan negeri minggu ini.

Menurut Bernama, dia berkata pasukan teknikal JMG berada di lokasi selama dua hari lalu untuk menyiasat aduan baharu daripada penduduk tempatan.

Sementara itu, Abdul Razak mendakwa isu pencemaran sungai itu menjejaskan lebih 300 nelayan yang bergantung kepada hasil tangkapan dari sungai berkenaan.

"Tetapi disebabkan kekerapan sungai tercemar menyebabkan tangkapan hasil ikan semakin sangat-sangat merosot, dan dikhabarkan beberapa spesies ikan sungai tersebut telah pupus," dakwanya.

Pada Julai, tiga individu membuat laporan polis berhubung air Sungai Perak yang bertukar menjadi hijau kebiruan.

Tiga individu berkenaan — nelayan air tawar Mustakim Osman, pedagang ikan air tawar Sharel Kassim, dan pemandu pelancong Abdul Halim Abdullah Hamid — mendesak pihak berkuasa segera menyiasat punca pencemaran, mengenal pasti pihak yang bertanggungjawab dan menyelesaikan masalah itu.

Laporan itu dibuat kurang daripada empat minggu selepas sebuah agensi negeri mendapati sebuah lombong timah, yang dibenarkan melepaskan efluen, telah mematuhi piawaian kualiti alam sekitar.