Penggantungan selama 12 bulan terhadap tujuh pemain warisan kelahiran luar negara yang terbabit dalam isu kelayakan pemain bola sepak Malaysia membabitkan Persekutuan Bolasepak Antarabangsa (FIFA) berakhir pada 31 Okt lalu.

Ini bermakna mereka boleh kembali beraksi dalam perlawanan bola sepak bermula 1 Nov.

Menurut pekeliling Liga Bolasepak Malaysia (MFL) bertarikh 30 Okt, tempoh penggantungan ketujuh-tujuh pemain itu telah tamat. Perkara itu turut disahkan Ketua Pegawai Eksekutif MFL, Shazli Shaik Mohd, pada 1 Nov.

Bagaimanapun, tamatnya tempoh penggantungan itu tidak bermakna mereka boleh kembali menyarung jersi Harimau Malaya.

Presiden Persatuan Bolasepak Malaysia (FAM), Ab Ghani Hassan, sebelum ini menjelaskan bahawa ketujuh-tujuh pemain berkenaan masih tidak layak mewakili Malaysia berdasarkan keputusan FIFA.

Mereka boleh kembali bermain di peringkat kelab, tetapi tidak dibenarkan beraksi bersama skuad kebangsaan.

Tujuh pemain terbabit ialah Gabriel Felipe Arrocha (Gabriel Palmero) dari Sepanyol, Facundo Tomás Garcés dan Rodrigo Julián Holgado dari Argentina, Imanol Javier Machuca dari Argentina, João Vítor Brandão Figueiredo dari Brazil, Jon Irazábal Iraurgui dari Sepanyol dan Héctor Alejandro Hevel Serrano dari Belanda.

Kelayakan mereka mewakili negara, status kewarganegaraan serta proses pengambilan mereka ke dalam skuad kebangsaan masih menjadi isu yang dipertikaikan.

Empat daripada tujuh pemain itu, iaitu Figueiredo, Palmero, Irazábal dan Hevel, kini bersama Johor Darul Ta'zim (JDT). Kelab Brunei, DPMM FC, pula mengesahkan Holgado telah menyertai pasukan itu.

Susulan perkembangan tersebut, Malaysiakini meneliti semula anggaran nilai pasaran ketujuh-tujuh pemain itu sebelum dikenakan tindakan, selain kontroversi berkaitan proses pemberian kewarganegaraan dan pengambilan mereka.

Isu itu turut menimbulkan persoalan mengenai pengurusan FAM serta tindakan kerajaan dalam meluluskan permohonan kewarganegaraan.

Sebelum dikenakan tindakan, jumlah keseluruhan anggaran nilai pasaran tujuh pemain itu ialah €8.35 juta (kira-kira RM32.8 juta), berdasarkan penilaian Transfermarkt setakat Jun 2025.

Perlu dijelaskan bahawa angka berkenaan merujuk kepada anggaran nilai pemain dalam pasaran perpindahan, bukannya gaji mereka atau jumlah yang dibayar kelab untuk mendapatkan khidmat mereka.

Penilaian Transfermarkt merupakan anggaran harga yang boleh diperoleh seseorang pemain dalam pasaran perpindahan, bukannya nilai sebenar yuran perpindahan. Penilaian itu juga dikemas kini dari semasa ke semasa dengan mengambil kira maklumat daripada ejen pemain masing-masing.

Antara tujuh pemain berkenaan, pemain tengah Argentina, Machuca, mempunyai nilai pasaran tertinggi, iaitu €2.5 juta ketika membuat penampilan sulung bersama Malaysia.

Penyerang Brazil, Figueiredo, dan pertahanan Argentina, Garcés, masing-masing dianggarkan bernilai €2 juta. Holgado pula bernilai €800,000.

Pertahanan Sepanyol, Iraurgui, dianggarkan bernilai €600,000, manakala pemain tengah Belanda, Hevel, bernilai €400,000. Palmero pula mempunyai nilai pasaran paling rendah, iaitu €50,000.

Selain tujuh pemain terbabit, pemain tengah kelahiran Sepanyol, Nacho Méndez, turut dikaitkan dengan usaha mendapatkan pemain warisan dari luar negara. Namun, dia tidak termasuk dalam senarai tujuh pemain yang dikenakan tindakan oleh FIFA.

Méndez memperoleh kewarganegaraan Malaysia pada 9 Julai 2025 dan menyertai JDT pada hari sama secara percuma daripada kelab Sepanyol, Sporting Gijón. Nilai pasarannya ketika itu dianggarkan €1.5 juta.

Pengambilan Méndez juga berkait rapat dengan usaha mendapatkan pemain warisan yang kini menjadi perhatian susulan penemuan FIFA.

Gaji Méndez bersama JDT tidak pernah didedahkan kepada umum. Bagaimanapun, terdapat laporan yang menganggarkan pendapatan tahunannya sekitar €400,000.

Pemain lain yang dikaitkan dengan JDT dan turut diteliti Malaysiakini termasuk Romel Morales, yang kini dipinjamkan kepada Terengganu FC, dengan nilai pasaran €300,000. Natxo Insa pula dianggarkan bernilai €25,000, manakala Christian Abad Amat bernilai €50,000.

Mengimbas semula kontroversi

Kontroversi pemain warisan tercetus selepas kemenangan 4-0 Malaysia ke atas Vietnam dalam perlawanan kelayakan Piala Asia AFC pada Jun 2025. Kemenangan itu mendorong satu aduan rasmi dikemukakan kepada FIFA bagi mempersoalkan kelayakan beberapa pemain yang baru menyertai skuad kebangsaan.

Selepas menjalankan siasatan, FIFA pada September tahun lalu memutuskan bahawa FAM melanggar Artikel 22 Kod Tatatertib FIFA berkaitan pemalsuan dokumen.

Pelanggaran itu membabitkan penggunaan dokumen palsu untuk menyokong dakwaan bahawa pemain berkenaan mempunyai salur galur keturunan di Malaysia.

FIFA kemudian menggantung ketujuh-tujuh pemain itu selama 12 bulan.

FAM turut didenda 350,000 franc Switzerland (RM1.7 juta), manakala keputusan kemenangan Malaysia ke atas Vietnam dibatalkan dan ditukar kepada kekalahan 0-3. Ketujuh-tujuh pemain itu juga dilarang daripada menyertai sebarang perlawanan bola sepak antarabangsa selama 12 bulan.

Badan induk bola sepak dunia itu turut membatalkan keputusan tiga perlawanan persahabatan antarabangsa yang membabitkan Malaysia menentang Cape Verde, Singapura dan Palestin.

Susulan keputusan Mahkamah Timbang Tara Sukan (CAS) pada 5 Mac yang mengekalkan sebahagian hukuman FIFA, tempoh penggantungan 12 bulan terhadap pemain terbabit hanya terpakai kepada perlawanan rasmi dan bukan semua aktiviti berkaitan bola sepak.

Selepas keputusan itu, nilai pasaran ketujuh-tujuh pemain warisan berkenaan dalam Transfermarkt jatuh kepada sifar.

Kontroversi itu turut mengheret pemilik JDT yang juga Pemangku Sultan Johor, Tunku Ismail Sultan Ibrahim, ke tengah-tengah perhatian.

Sebelum ini, Tunku Ismail berkata tujuh pemain warisan berkenaan adalah antara nama yang dicadangkan kepadanya dan FAM sebelum kerajaan meluluskan permohonan mereka untuk mewakili Malaysia.

Dalam perkembangan besar berkaitan isu itu, keseluruhan jawatankuasa eksekutif FAM bagi penggal 2025-2029 meletakkan jawatan beramai-ramai dengan serta-merta pada Januari tahun ini.

Persatuan itu kemudian mengadakan pemilihan bagi membentuk semula jawatankuasa eksekutif untuk meneruskan baki penggal berkenaan.

Jawatankuasa yang meletakkan jawatan itu berkata keputusan berkenaan dibuat secara bersama bagi menjaga integriti dan reputasi FAM, selain mengelakkan sebarang kesan susulan yang boleh menjejaskan bola sepak negara.

Menurut mereka, peletakan jawatan itu juga bertujuan memberi ruang kepada badan bola sepak antarabangsa dan serantau, termasuk FIFA dan Konfederasi Bolasepak Asia (AFC), untuk menjalankan penilaian bebas terhadap tadbir urus, pentadbiran dan prosedur FAM tanpa campur tangan atau sebarang konflik kepentingan.

Selepas pemilihan pada Kongres Luar Biasa FAM kali kedua pada 17 Sept, jawatankuasa eksekutif baharu yang diketuai Ghani mula menyusun semula kepimpinan persatuan itu bagi meneruskan baki penggal 2025-2029.

Antara pelantikan paling menonjol ialah bekas Timbalan Ketua Polis Negara, Ayob Khan Mydin Pitchay, yang dilantik mengetuai unit integriti FAM.

Apa yang diperuntukkan undang-undang?

Mengikut Perkara 19 Perlembagaan Persekutuan, warga asing yang ingin mendapatkan kewarganegaraan Malaysia melalui proses naturalisasi secara umumnya perlu menetap di negara ini sekurang-kurangnya 10 tahun dalam tempoh 12 tahun sebelum permohonan dibuat.

Mereka juga perlu mempunyai pengetahuan bahasa Melayu yang mencukupi serta memenuhi syarat-syarat lain sebelum kewarganegaraan boleh diberikan.

Namun, pemain yang terbabit dalam skandal itu memperoleh kewarganegaraan Malaysia sebelum memenuhi syarat tempoh menetap berkenaan.

Palmero memperoleh kewarganegaraan Malaysia pada 19 Mac 2025 ketika dipinjamkan oleh kelab CD Tenerife kepada kelab Sepanyol, Unionistas CF. Dia membuat penampilan sulung bersama skuad kebangsaan pada 29 Mei 2025.

Walaupun masih digantung daripada perlawanan antarabangsa, Palmero disenaraikan dalam skuad JDT pada 9 Ogos 2026.

Irazábal menyertai JDT pada 1 Julai 2025 selepas memperoleh kewarganegaraan Malaysia pada 4 Jun tahun sama. Hevel juga menyertai JDT pada 1 Julai 2025 selepas mendapat kewarganegaraan pada 19 Mac 2025.

Figueiredo menyertai JDT pada 6 Julai 2025 selepas memperoleh kewarganegaraan pada 4 Jun tahun sama.

Garcés pula mendapat kewarganegaraan Malaysia pada 2 Jun 2025 sebelum membuat penampilan sulung bersama skuad kebangsaan pada 10 Jun 2025.

Machuca dan Holgado turut memperoleh kewarganegaraan Malaysia pada tarikh yang sama.

Sejarah kewarganegaraan pemain lain

Kontroversi itu bagaimanapun tidak terhad kepada tujuh pemain yang dikenakan tindakan oleh FIFA.

Hasil semakan Malaysiakini turut mengenal pasti beberapa pemain kelahiran luar negara yang dikaitkan dengan JDT dan mempunyai sejarah pemberian kewarganegaraan yang menimbulkan persoalan mengenai pelaksanaan syarat naturalisasi di Malaysia.

Kes-kes ini tidak mempunyai kaitan dengan prosiding tatatertib FIFA terhadap tujuh pemain berkenaan. Tiada seorang pun daripada pemain lain yang diteliti dikenakan tindakan oleh FIFA berkaitan kes tersebut.

Antara pemain JDT yang memperoleh kewarganegaraan Malaysia sebelum cukup 10 tahun menetap di negara ini ialah Amat, Endrick dos Santos Parafita, Liridon Krasniqi, Insa dan Morales.

Amat yang merupakan penjaga gol JDT, memperoleh kewarganegaraan Malaysia pada 2024 sebelum menyertai kelab itu pada 29 Julai tahun sama.

Dia kemudian dipanggil menyertai skuad kebangsaan, tetapi masih belum membuat penampilan sulung di peringkat antarabangsa.

Beberapa kes lain pula berlaku sejak musim-musim terdahulu.

Pemain tengah Brazil, Parafita, tiba di Malaysia pada 2019 tetapi memperoleh kewarganegaraan pada 2023.

Matos, yang mula beraksi di Malaysia pada 2015, mendapat kewarganegaraan pada 2021. Krasniqi yang berasal dari Kosovo pula mula bermain di negara ini pada 2015 sebelum menjadi warganegara Malaysia pada 2020.

Pemain kelahiran Sepanyol, Insa, memperoleh kewarganegaraan Malaysia pada Jun 2017 dan menyertai JDT pada bulan berikutnya.

Dia membuat penampilan sulung bersama Malaysia pada 22 Mac 2018 dan setakat ini telah mewakili negara sebanyak dua kali.

Insa ialah abang kepada Francisco Javier Insa Bohigues, atau lebih dikenali sebagai Kiko Insa, yang kini merupakan pengarah sukan JDT dan bekas pemain kebangsaan Malaysia.

Penyerang kelahiran Colombia, Morales, pula telah menetap selama lima tahun di Malaysia sebelum memperoleh kewarganegaraan pada penghujung 2023.

Tiada seorang pun daripada pemain tersebut memenuhi syarat menetap selama 10 tahun seperti yang ditetapkan Perlembagaan Persekutuan ketika kewarganegaraan diberikan.

Perbezaan dalam tempoh pemprosesan dan kelulusan ini menimbulkan persoalan lebih luas mengenai keseragaman pelaksanaan dasar kewarganegaraan Malaysia.

Persoalan itu semakin ketara apabila penduduk asing yang sudah lama menetap di Malaysia, pasangan kepada warganegara Malaysia serta anak yang dilahirkan di luar negara kepada ibu rakyat Malaysia berdepan tempoh menunggu yang panjang atau perlu membuat permohonan berulang kali sebelum mendapat kewarganegaraan.

Bagaimanapun, perlu difahami bahawa syarat kelayakan pemain untuk mewakili sesebuah negara yang ditetapkan FIFA berbeza daripada syarat mendapatkan kewarganegaraan negara berkenaan.

FIFA menetapkan seseorang pemain perlu menetap di sesebuah negara selama lima tahun berturut-turut untuk layak mendapatkan kewarganegaraan melalui proses naturalisasi.

Dalam konteks Malaysia, budi bicara menteri digunakan untuk menganggap tujuh pemain warisan berkenaan telah memenuhi syarat minimum tempoh menetap.

Selain itu, penggunaan kuasa eksekutif bukan perkara baharu dan tidak terhad kepada tujuh pemain berkenaan.

Kuasa itu sudah lama digunakan tanpa menimbulkan kontroversi kerana terdapat rekod jelas yang membuktikan kehadiran fizikal pemohon di negara ini.

Siasatan lanjut

Siasatan Malaysiakini turut mengenal pasti empat lagi pemain JDT yang status kewarganegaraan Filipina mereka wajar diteliti dengan lebih lanjut.

Mereka ialah tiga pemain kelahiran Sepanyol, Óscar Arribas, Teto Martín dan Antonio Glauder, serta pemain kelahiran Perancis, Enzo Lombardo.

Pada 7 Sept, Martín meninggalkan JDT untuk menyertai CE Europa, sebuah kelab yang beraksi dalam Divisyen Tiga Sepanyol.

Bagaimanapun, Malaysiakini tidak dapat mengesahkan sepenuhnya tarikh keempat-empat pemain itu memperoleh kewarganegaraan Filipina. Namun, mereka semua pernah beraksi dalam liga Eropah sebelum menyertai JDT.

Daripada empat pemain berkenaan, hanya Arribas pernah dipanggil menyertai skuad kebangsaan Filipina.

Dia menerima panggilan pada November 2022 tetapi menolak untuk menyertai pasukan itu ketika itu.

Menurut Stadium Astro, semakin banyak khabar angin tersebar bahawa Arribas sedang menjalani proses naturalisasi untuk mendapatkan kewarganegaraan Malaysia bagi membolehkannya mewakili Harimau Malaya.

Pada 14 Ogos, SNE Sports melaporkan menerusi Facebook bahawa Arribas telah meletakkan bendera Malaysia pada profil Instagramnya. Perkara itu sekali gus mencetuskan lebih banyak spekulasi bahawa dia mungkin sedang dalam proses mendapatkan kewarganegaraan Malaysia.

Kes-kes ini menimbulkan persoalan lanjut mengenai proses yang membolehkan pemain bola sepak kelahiran luar negara yang mempunyai kaitan dengan Malaysia atau negara lain memperoleh kewarganegaraan sebelum layak mewakili skuad kebangsaan.

Malaysiakini telah menghubungi Tunku Ismail untuk mendapatkan ulasan, namun belum menerima sebarang maklum balas.

Malaysiakini turut mendapatkan penjelasan daripada Kementerian Dalam Negeri dan Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) berhubung persoalan mengenai status kewarganegaraan beberapa pemain lain yang disebut dalam laporan ini.