Orang lama industri perfileman memberi pandangan mengenai penarikan balik filem "Konspirasi" yang diinspirasikan oleh SPRM selepas hanya seminggu ditayangkan di pawagam, dengan mengatakan bahawa tiada penerbit filem yang membuat permintaan sedemikian sebelum ini.

Ketua Pegawai Eksekutif Persatuan Penerbit Filem Malaysia, Zahrin Aris, berkata penarikan balik sebelum tamat tempoh tayangan yang ditetapkan biasanya dilakukan oleh pempamer berdasarkan pertimbangan komersial.

"Ini adalah kali pertama dalam ingatan saya seorang penerbit filem Malaysia meminta untuk menarik balik filem sebelum tamat tayangan wajib dua minggu," kata Zahrin merujuk kepada dasar kerajaan yang mewajibkan pengendali pawagam yang mengambil bahagian untuk menayangkan filem tempatan yang diluluskan untuk tempoh minimum, memberikan produksi Malaysia akses terjamin ke pawagam.

“Konspirasi”, sebuah filem thriller yang mengisahkan pasukan elit SPRM yang ditugaskan untuk mendapatkan semula data sensitif yang dikaitkan dengan ahli politik yang korup dan transaksi kewangan luar negara, telah ditayangkan di pawagam pada 21 Mei. Walau bagaimanapun, ia ditarik balik secara tiba-tiba pada 28 Mei.

"Dari segi moral, penerbit dah mohon mengikut skim wajib tayang. Tak boleh ikut suka-suka dia. Masalah berlaku bila macam tu, menyusahkan semua orang.

"Menyusahkan penerbit lain bila dia dah ambik slot tu, penerbit lain tak boleh tayang," kata Zahrin kepada Malaysiakini.

Skim wajib tayang mula berkuat kuasa pada 23 Jun 2005, di bawah peraturan Perbadanan Kemajuan Filem Nasional Malaysia (Finas).

Peraturan tersebut menyatakan bahawa pempamer boleh mengeluarkan filem di bawah syarat kehadiran rendah tertentu, tetapi Finas sebelum ini berkata “Konspirasi” telah ditarik balik berikutan permintaan daripada penerbitnya.

Apakah sebabnya?

Mengulas lanjut, Zahrin menggesa Finas untuk mempertimbangkan tindakan tegas terhadap penerbit yang menarik balik filem mereka dari pawagam tanpa sebab yang munasabah.

“Biasanya, sesebuah filem ditarik balik daripada tayangan atas faktor-faktor seperti isu penapisan, pertikaian undang-undang, bantahan awam yang serius, atau keadaan yang tidak dijangka yang mungkin menjejaskan kepentingan awam.

“Jika terdapat alasan yang sah berkaitan dengan mana-mana faktor ini, penerbit berhak untuk mendapatkan remedi melalui saluran undang-undang yang sesuai, termasuk memohon injunksi atau perintah penangguhan daripada mahkamah,” katanya.

“Oleh itu, sebarang keputusan untuk menarik balik filem yang telah diluluskan di bawah skim wajib tayang hendaklah dibuat mengikut prosedur yang ditetapkan bagi memastikan kepentingan semua pihak berkepentingan, termasuk penonton, pengendali pawagam, rakan promosi dan industri filem secara keseluruhan, kekal dilindungi,” tambahnya.

‘Tiada tekanan luaran’

Pada 10 Mei, Harian Metro melaporkan bahawa ketua pesuruhjaya SPRM yang bakal tamat perkhidmatan ketika itu, Azam Baki, menghadiri tayangan perdana khas “Konspirasi” di TGV Alamanda, Putrajaya.

Azam, yang secara rasmi bersara pada 12 Mei, menyifatkan filem itu sebagai filem yang telah “lama dinantikan” oleh SPRM, sambil menyatakan bahawa filem-filem sebelumnya menampilkan agensi penguatkuasaan lain.

Dalam filem itu, pelakon veteran Roy Azman memainkan watak bernama Tuan Kamil, yang merupakan ketua pesuruhjaya SPRM, dan Azam dilaporkan telah meminjamkan seragam SPRM asal kepada Roy untuk watak tersebut.

Semalam, penerbit filem itu, Elepfilm Entertainment, menafikan sebarang tekanan luaran di sebalik keputusan untuk menarik balik filem itu dari pawagam.

“Keputusan itu dibuat secara dalaman oleh pihak pengurusan dan bukan untuk publisiti atau strategi pemasaran,” kata Elepfilm Entertainment, menyeru agar semua spekulasi mengenai filem itu dihentikan.

Pelakon dan kru tidak tahu menahu

Secara berasingan, pelakon utama filem itu, Sarimah Ibrahim, berkata dia masih menunggu penjelasan daripada penerbit, dan dilaporkan menegaskan bahawa kenyataan sedia ada tidak menyatakan sebab sebenar penarikan filem itu dari pawagam.

Sarimah berkata pelakon dan pengarah tidak tahu menahu walaupun terlibat secara aktif dalam mempromosikan filem itu.

"Kita belum dapat jawapan kepada persoalan itu. Ada yang suruh tanya produser sendiri dan kita sudah bertanya, tetapi tetap tidak dapat jawapan. Kenapa di Singapura filem ini masih ditayangkan? Jadi, hanya produser boleh menjawab.

"Sampai hari ini kita masih menunggu jawapan daripada produser. Kalau kita tahu sebabnya, mungkin lebih mudah. Semua pelakon dan pengarah tidak tahu kenapa filem itu dihentikan. Kami hanya menerima kenyataan yang sama seperti orang awam," katanya dipetik oleh Berita Harian.

Pelakon filem itu juga termasuk Adi Putra, Hisyam Hamid, Alicia Amin, Shiqin Kamal, dan Esma Daniel.

Sarimah menegaskan bahawa dia masih terbuka untuk bekerjasama dengan penerbit yang sama pada masa hadapan tetapi berasa terdorong untuk bersuara selepas usaha promosi yang meluas untuk filem ini.

"Kalau saya diam, nampak pelik sebab kami sudah bertungkus-lumus membuat promosi dan menyusun jadual promosi.

"Jadi bila kita tidak muncul, peminat akan bertanya mana filemnya? Kita gigih mempromosikan filem ini, tetapi apabila mereka mahu membeli tiket, tiada. Jadi saya terpaksa bersuara kerana tidak mahu orang fikir kami menipu peminat," katanya.

Sebelum ini, Elepfilm Entertainment berkata tayangan di Singapura dan negara lain kekal tidak terjejas.