ANALISIS | Penyata kewangan kerajaan persekutuan 2024 menyenaraikan 21 syarikat dengan kira-kira RM230 bilion hutang yang dijamin kerajaan dan masih belum dibayar.

Sebahagian syarikat itu membiayai projek infrastruktur awam utama. Antaranya ialah syarikat tujuan khas, badan berkanun dan syarikat berkaitan kerajaan.

Daripada membayar keseluruhan kos landasan kereta api, lebuh raya, pesawat atau projek lain secara langsung melalui belanjawan tahunan, kerajaan boleh membenarkan entiti berkaitan kerajaan meminjam wang.

Kerajaan persekutuan boleh menjamin pinjaman itu.

Jaminan itu direkodkan setiap tahun dalam penyata kewangan kerajaan persekutuan sebagai “Jaminan Berkanun”, tetapi pinjaman itu sendiri kekal sebagai hutang syarikat.

Bagi sesetengah syarikat, pendedahan kewangan kerajaan melangkaui jaminan tersebut.

Pinjaman syarikat itu direkodkan sebagai “Komitmen Jaminan” — tanggungan yang menurut kerajaan persekutuan memerlukan peruntukan untuk membayar balik pinjaman yang dijamin.

Kerajaan mentakrifkan Komitmen Jaminan sebagai pinjaman yang diambil oleh syarikat berkaitan kerajaan dan badan berkanun, dijamin kerajaan persekutuan, lalu menjadi tanggungannya.

Hutang RM230 billon dijamin kerajaan

Menurut Akauntan Negara, komitmen kewangan kerajaan persekutuan meningkat RM3.78 bilion pada 2025 kepada RM300.95 bilion.

Peningkatan itu terutama didorong oleh Komitmen Jaminan yang lebih tinggi bagi DanaInfra Nasional Bhd dan Malaysia Rail Link untuk memenuhi keperluan pembiayaan tambahan bagi projek infrastruktur strategik.

Pakar ekonomi politik Edmund Terence Gomez berkata memahami aturan pembiayaan ini memerlukan kaedah menjejaki sumber wang dan cara pinjaman dibayar balik.

“Kita perlu meneliti dengan tepat apa yang mereka panggil aliran tunai.

“Dari mana wang itu datang dan bagaimana pinjaman itu dibayar balik? Perkara-perkara itulah yang menceritakan keseluruhan cerita,” katanya.

Bukan semua sokongan kerajaan jadi jaminan

Jaminan rasmi kerajaan bukan satu-satunya cara untuk menyokong pinjaman.

Dalam kumpulan 1MDB, tiga bentuk sokongan kerajaan digunakan: jaminan kerajaan, surat sokongan dan kemudahan pinjaman yang boleh digunakan apabila diperlukan. Instrumen ini diberikan kepada anak syarikat dan syarikat tujuan khas (SPV).

Salah satunya ialah Timeline Zone Sdn Bhd, yang menurut pegawai Perbendaharaan kepada Jawatankuasa Kira-Kira Wang Negara Parlimen merupakan SPV 1MDB.

Pada Mac 2015, Timeline Zone memperoleh pinjaman berjangka AS$150 juta daripada Exim Bank Malaysia, yang perlu dibayar balik dalam tempoh tertentu. Ketua Audit Negara menilai pinjaman itu sebanyak RM645.6 juta.

Pinjaman itu disokong oleh surat sokongan kerajaan.

Tempoh pinjaman itu 15 bulan dan ia dijadual matang pada Jun 2016.

Jaminan kerajaan, surat sokongan dan instrumen sokongan lain tidak sama dari segi undang-undang dan tidak semestinya direkodkan dalam lejar yang sama.

Berbilion ringgit dibayar untuk memenuhi obligasi pinjaman

Pada 2023, Ketua Audit Negara melaporkan RM24.2 bilion disalurkan kepada 12 daripada 13 syarikat yang mempunyai Komitmen Jaminan bagi memenuhi obligasi pinjaman mereka.

Ketua Audit Negara berulang kali membangkitkan kebimbangan mengenai risiko yang berkaitan dengan jaminan kerajaan.

Antara kebimbangan itu ialah syarikat bergantung pada bantuan kerajaan untuk membayar hutang, Komitmen Jaminan yang meningkat dan peminjam yang keupayaannya membayar hutang sangat bergantung pada sokongan berterusan kerajaan.

Laporan yang sama mengenal pasti baki pinjaman besar yang dijamin kerajaan melibatkan DanaInfra, Prasarana Malaysia dan MRL.

Pada tahun itu, jumlah pinjaman ketiga-tiganya kira-kira RM165 bilion.

Oleh itu, jaminan kerajaan hanya menunjukkan satu bahagian daripada struktur pembiayaan.

Untuk menentukan pihak yang akhirnya menanggung tanggungan kewangan itu, kita perlu menjejaki pinjaman, sokongan kerajaan dan bayaran kerajaan persekutuan selepas itu.

Pun begitu, maklumat yang didedahkan kepada orang awam mengenai jejak hutang itu terbatas.