Jasa Najib Razak tidak boleh dijadikan alasan untuk menghalalkan kesalahan rasuah bekas perdana menteri itu, kata aktivis mahasiswa Brandon Gan sebagai mengulas kecaman dalam talian terhadap wakil pelajar Universiti Malaya, Ummi Umairah Bakhit.

Ummi menjadi tumpuan ramai selepas mengkritik kempen kutipan derma untuk Najib semasa Sidang Kemuncak Pemimpin Masa Depan Muda Antarabangsa (iFuture 2026) baru-baru ini.

Dalam satu forum terbuka bersama bekas menteri kesihatan Khairy Jamaluddin dan Menteri Besar Johor Onn Hafiz Ghazi, Ummi mempersoalkan tindakan orang ramai menderma bagi membantu Najib membayar denda RM50 juta, sambil menyifatkannya sebagai tindakan "paling bodoh" yang pernah dilihatnya sepanjang hidupnya.

Susulan itu, Ummi dikritik kerana didakwa tidak beradab dan tidak mengenang budi atas sumbangan bekas perdana menteri tersebut.

“Jasa tidak mewajarkan rasuah,” tegas Gan, seorang pelajar undang-undang Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), semasa program podcast 'Explain Sikit' terbitan KiniTV yang dihoskan oleh editor kanan Malaysiakini, Yiswaree Palansamy.

Terdahulu dalam podcast tersebut, Gan menyentuh mengenai kecaman terhadap Ummi. Kedua-dua pelajar itu hadir sebagai tetamu dalam program berkenaan.

“Anda dikatakan tidak sopan; anda tidak boleh mempersoalkan dana solidariti untuk Najib, anda tidak boleh mempersoalkan rasuah, sebaliknya anda perlu mengingati jasa dan berterima kasih kepada bekas perdana menteri itu.

“Itulah isu yang berlaku hari ini,” katanya.



Gan berkata prinsip tersebut turut terpakai kepada kerajaan hari ini, dengan memetik Budi95 sebagai contoh bantuan kepada rakyat.

“Hari ini, mungkin dikatakan, ‘baiklah, saya berikan subsidi kepada rakyat’—contohnya Budi95 dan pelbagai bantuan lain. Namun, pada masa yang sama, wang negara sebenarnya sedang disedut keluar.

“Tindakan ini tidak boleh dijustifikasikan kerana akhirnya, rakyatlah yang terpaksa menanggung kerugian negara.

“Apabila berlaku kerugian, hutang meningkat, inflasi melanda, atau tercetusnya kemelesetan ekonomi mahupun muflis, rakyatlah pihak yang paling terkesan.

“Rakyatlah yang kehilangan pekerjaan; rakyatlah yang terpaksa menanggung kos yang lebih tinggi—inilah perkara yang tidak difahami oleh kebanyakan orang.

“Mereka hanya melihatnya dari sudut: ‘Oh, hari ini saya dapat RM100, jadi wajarlah saya menyokong pihak yang telah membantu saya,’ walaupun sebenarnya terdapat unsur rasuah,” tambah Gan.

'Senjata untuk menyerang pihak lain'

Gan melahirkan rasa kecewa terhadap reaksi yang ditujukan kepada Ummi—situasi yang menurutnya sering dialami oleh mana-mana pelajar yang berani tampil mempersoalkan rasuah dan menuntut akauntabiliti daripada pihak yang berkuasa.

“Amat malang apabila pelajar, terutamanya pemimpin mahasiswa, tampil mempersoalkan isu integriti dan rasuah, namun akhirnya terpaksa berdepan dengan kecaman hebat daripada orang ramai.

“Lebih mengecewakan lagi, terdapat pihak-pihak tertentu yang menggunakan isu ini sebagai mekanisme—atau mungkin sebagai senjata—untuk menyerang pihak lain,” ujarnya.

Gan menambah bahawa Ummi telah menjadi mangsa kepada fakta yang diputarbelitkan, termasuk dakwaan palsu yang mengaitkannya dengan parti politik tertentu.

Menurutnya, mahasiswa universiti awam wajar diwajibkan mengikuti satu semester pengajian mengenai antirasuah dan integriti.

“Apabila pelajar seperti Ummi tampil ke hadapan dan mempraktikkan apa yang telah dipelajari, tindakan itu sepatutnya dipuji.

“Kerajaan, dan terutamanya ahli-ahli politik, harus bersyukur kerana kita mempunyai golongan muda seperti Ummi yang berani mempersoalkan perkara-perkara sebegini.

“Jika bukan Ummi, siapa lagi yang akan mempersoalkan rasuah? Jika bukan golongan muda dan pelajar, kepada siapa lagi kita boleh bergantung?” soalnya.

Najib, 73, sedang menjalani hukuman penjara selepas disabitkan kesalahan atas tujuh pertuduhan jenayah yang melibatkan SRC International Sdn Bhd.

Pada mulanya, Najib dijatuhi hukuman penjara 12 tahun dan didenda RM210 juta pada 2020. Pada 2024, hukuman penjara bekas presiden Umno itu dalam kes SRC International dikurangkan separuh, manakala jumlah denda dikurangkan kepada RM50 juta.

Dia dijadualkan dibebaskan pada 23 Ogos 2028, tertakluk kepada pembayaran denda tersebut.

Pada 18 September tahun ini, Yang di-Pertuan Agong Sultan Ibrahim Sultan Iskandar telah memberikan pengampunan bersyarat kepada Najib, yang membolehkan dia menjalani baki hukuman kes SRC melalui tahanan di rumah sehingga 23 Ogos 2028, tertakluk kepada pembayaran denda RM50 juta serta pematuhan syarat-syarat yang ditetapkan.

Pada hari yang sama, Umno melancarkan kempen kutipan derma bagi membantu meringankan beban kewangan bekas presidennya itu.

Najib juga dijatuhi hukuman penjara 15 tahun dalam satu kes 1MDB yang berasingan, dengan hukuman tersebut akan bermula selepas dia selesai menjalani hukuman bagi kes SRC.

Pada 14 Oktober, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur menolak permohonannya untuk menangguhkan pelaksanaan hukuman kes 1MDB sementara menunggu rayuan.

Ummi Umairah Bakhit

Feudalisme dan pendidikan

Ummi bersetuju dengan Gan, sambil menambah bahawa semangat feudalisme yang berakar umbi turut memainkan peranan dalam kalangan penyokong dan pembela Najib, sehingga menghalang mereka daripada membezakan antara yang benar dan yang salah.

Tanpa berselindung, Ummi menyatakan bahawa kekurangan pendidikan juga menjadi punca.

“Feudalisme. Kerana mereka tidak mendapat peluang untuk menerima pendidikan seperti kita, untuk memahami mengapa sesuatu perkara itu salah.

"Itulah sebabnya mereka mempunyai mentaliti untuk setia kepada pemimpin mereka, sehinggalah mereka menyedari bahawa tindakan yang dilakukan itu salah.

“Mereka tidak berpeluang untuk berfikir seperti kita. Itu sahaja,” katanya.

Sementara itu, Gan menambah bahawa rasuah di Malaysia bukan sekadar perbuatan segelintir individu yang melanggar peraturan. Pada pandangannya,sistem itu sendiri membolehkan rasuah berlaku dan menjadikannya sukar untuk dikesan.

Dia berkata, kelompangan dalam kerangka perundangan membolehkan salah laku berterusan tanpa sebarang tindakan, sehingga ia kelihatan sah di atas kertas.

Dia turut menyentuh mengenai ketiadaan Akta Pembiayaan Politik dan Akta Kebebasan Maklumat, yang sepatutnya membolehkan orang ramai mengakses maklumat.

“Apabila rasuah berlaku di Malaysia, sukar untuk orang ramai melihatnya. Kita tidak mempunyai akses kepada maklumat,” tambah Gan.