[Tulisan ini merujuk berita berjudul “Mahfuz kecam Onn Hafiz guna istana sebagai benteng” Malaysiakini 18 Jun 2026]

Ada satu peribahasa Melayu yang amat kena dengan perkembangan politik semasa: Lain padang, lain belalang; lain lubuk, lain ikannya. 

Maksudnya mudah, setiap tempat mempunyai pertimbangan dan pendekatan tersendiri. Dalam konteks Johor, ungkapan itu seolah-olah hidup kembali apabila kepimpinan negeri memilih untuk melakar haluan politik berdasarkan pembacaan mereka terhadap sentimen setempat.

Keputusan BN Johor untuk bertanding di kesemua 56 kerusi Dewan Undangan Negeri bukan sekadar strategi pilihan raya, malah menjadi simbol bahawa kepimpinan negeri mahu menguji kekuatan sendiri di hadapan pengundi. Keputusan itu diumumkan oleh Menteri Besar Johor Onn Hafiz Ghazi selepas mengambil kira pandangan akar umbi dan kepimpinan negeri.

Namun, umum tahu bahawa politik mempunyai dinamisme tersendiri. Seperti kata pepatah sekali air bah, sekali pasir berubah, keputusan tersebut mengubah landskap perdebatan politik nasional. Ia menerima pelbagai reaksi, termasuk teguran daripada beberapa pemimpin kerajaan persekutuan yang menekankan kepentingan kerjasama politik dalam kerangka lebih luas.

Dalam dunia politik, persepsi kadangkala bergerak lebih pantas daripada fakta. Niccolò Machiavelli dalam bukunya The Prince pernah menulis bahawa manusia sering menilai berdasarkan apa yang kelihatan di mata berbanding apa yang berlaku di belakang tabir.

Apabila Onn Hafiz mempertahankan pendirian BN Johor untuk bergerak solo, ada yang mentafsirkannya sebagai ketegasan berprinsip. Ada pula yang melihatnya sebagai pendekatan yang terlalu keras terhadap rakan-rakan dalam kerajaan persekutuan. Malah, ada lontaran pertuduhan mengatakan beliau angkuh dan sombong. Benarkah?

Onn Hafiz bagaimanapun menolak dakwaan bahawa beliau bersikap sedemikian negatif. Beliau menegaskan bahawa tindakannya berpaksikan amanah kepada rakyat Johor, menghormati suara akar umbi serta memikul tanggungjawab terhadap pentadbiran negeri dan institusi yang diperuntukkan oleh sistem kenegaraan Malaysia.

Maka timbul persoalan yang menarik: adakah bertegas mempertahankan prinsip semestinya membawa maksud menolak kerjasama?

Johor dan identiti politik negeri

Johor mempunyai sejarah politik yang tersendiri. Pada pilihan raya negeri 2022, BN memenangi 40 daripada 56 kerusi DUN dan membentuk kerajaan negeri dengan majoriti yang kukuh.

Atas asas itu, sesetengah pihak berhujah bahawa mandat yang diperoleh memberi ruang kepada BN Johor untuk menentukan pendekatan politiknya sendiri.

Confucius pernah mengungkapkan bahawa “keharmonian bukan bererti semua pihak mesti berfikir sama, tetapi setiap pihak memahami peranan masing-masing.” Dalam sistem persekutuan, perbezaan strategi politik antara negeri dan pusat bukan sesuatu yang luar biasa selagi urusan pentadbiran berjalan mengikut lunas undang-undang.

Bak kata bidalan Melayu, “bulat air kerana pembetung, bulat manusia kerana muafakat.” Namun, muafakat juga memerlukan ruang untuk menghormati perbezaan pandangan.

Antara hujah utama yang diketengahkan oleh Onn Hafiz ialah kerajaan negeri tetap bekerjasama dengan kerajaan persekutuan dalam pelbagai bidang pentadbiran.

Beliau menyatakan bahawa Johor turut membantu menyokong pelbagai kemudahan awam seperti sekolah, hospital, kemudahan kesihatan, CIQ dan aspek lain yang memberi manfaat kepada rakyat walaupun bidang berkenaan berada bawah tanggungjawab kementerian persekutuan.

Pandangan ini menggambarkan satu pemisahan antara kerjasama pentadbiran dengan kerjasama politik pilihan raya.

Dalam falsafah Arab terdapat ungkapan, “Al-hikmah dallatul mu’min”, kebijaksanaan ialah sesuatu yang wajar dicari dan dimanfaatkan. Maksudnya, kerjasama yang memberi manfaat kepada rakyat boleh diteruskan tanpa semestinya menghapuskan perbezaan strategi politik.

Polemik mengenai institusi diraja

Pada masa yang sama, kenyataan Onn Hafiz yang menyentuh tanggungjawab terhadap institusi diraja turut menerima kritikan daripada beberapa pihak. Ada pandangan yang menyatakan institusi raja-raja Melayu wajar dihormati dan tidak dijadikan sebahagian daripada polemik politik semasa.

Perdebatan ini sebenarnya memperlihatkan kematangan demokrasi berperlembagaan Malaysia, di mana pelbagai pihak menzahirkan pandangan tentang sempadan antara hujah politik, tanggungjawab pentadbiran dan penghormatan kepada institusi negara.

Peribahasa Melayu mengingatkan kita, “bagai menarik rambut dalam tepung; rambut jangan putus, tepung jangan berselerak.” Isu-isu sensitif memerlukan kebijaksanaan supaya perbahasan politik tidak menjejaskan penghormatan terhadap institusi yang menjadi tunjang negara.

Dalam era media sosial, retorik sering mendapat perhatian segera. Namun akhirnya, pengundi lazimnya akan menilai prestasi dan keberkesanan pentadbiran.

Sun Tzu dalam bukunya ‘The Art of War’ menulis bahawa seseorang pemimpin perlu memahami medan yang dihadapinya. Dalam konteks Johor, “medan” itu ialah keperluan rakyat terhadap pembangunan ekonomi, pelaburan, peluang pekerjaan, kos sara hidup dan penyampaian perkhidmatan awam.

Pepatah Melayu “harimau mati meninggalkan belang, manusia mati meninggalkan nama” mengingatkan bahawa legasi kepimpinan akhirnya diukur melalui rekod perkhidmatan, bukan sekadar ucapan di pentas ceramah.

Pertembungan naratif 

Pilihan raya negeri Johor bakal menjadi gelanggang yang mempertemukan pelbagai naratif.

Di satu pihak, terdapat hujah bahawa bergerak secara solo membolehkan sesebuah parti menawarkan mandat yang lebih jelas kepada rakyat. Di pihak lain, ada yang berpendapat kerjasama politik yang lebih luas mampu mewujudkan kestabilan dan penyelarasan antara negeri dengan pusat.

Semua pandangan ini adalah sebahagian daripada proses demokrasi yang sihat. Seperti kata Aristotle, “Kualiti sebuah negara bergantung kepada kebajikan dan pertimbangan warganya.” Akhirnya, rakyatlah yang menjadi hakim melalui peti undi.

Politik ibarat pelayaran di laut lepas. Kadangkala angin menyebelahi nakhoda, kadangkala ombak menguji ketabahan anak kapal. Namun kapal yang baik tetap memerlukan kompas, haluan dan kepercayaan penumpangnya.

Johor hari ini sedang mengemudi kapalnya mengikut bacaan sendiri terhadap arus politik semasa. Sama ada pendekatan itu akan diterima atau ditolak, keputusannya bukan ditentukan oleh slogan, sindiran atau polemik media sosial, tetapi oleh pertimbangan pengundi.

Dalam demokrasi, lidah boleh berpidato sepanjang hari, tetapi hanya sehelai kertas undi yang dipangkah, benar-benar mampu mengubah sejarah.

RAMLEE WAHAB bekas pemimpin akar umbi Bersatu Johor yang kini memilih Parti Wawasan Negara pimpinan Hamzah Zainudin. Dia juga seorang penggiat seni serta pemenang pelbagai anugerah sastera.

Tulisan ini tidak semestinya mencerminkan pendirian Malaysiakini.