Pengerusi Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM), Hasni Mohammad, menjelaskan bahawa tujuan asal aplikasi navigasi Tuju dibangunkan adalah untuk menambah baik perkhidmatan di lebuh raya bertol, dan bukannya untuk bersaing secara langsung dengan Waze.

Penjelasan itu dibuat susulan timbulnya persoalan mengenai langkah kerajaan mempromosikan Tuju sebagai alternatif kepada Waze, berikutan gesaan Perdana Menteri Anwar Ibrahim supaya rakyat Malaysia beralih kepada aplikasi yang dibangunkan secara tempatan itu atas faktor keselamatan negara.

"Ia bukan (aplikasi) navigasi macam Waze. Kita hanya buat kerjasama untuk menambah-baik kita punya pusat pengurusan trafik," kata Hasni kepada Malaysiakini ketika diwawancara di Kuala Lumpur, semalam.

Dia menjelaskan bahawa Tuju diwujudkan sebagai perkhidmatan tambahan bagi pengguna lebuh raya bertol, yang menyediakan kemas kini trafik, maklumat mengenai kawasan rehat, lokasi kamera penguatkuasaan, serta bagi menghubungi bantuan kecemasan.

“Tuju memang (menyerupai) sebuah aplikasi navigasi, tetapi skop dan keupayaannya—berbanding Waze—kini dibangunkan khusus untuk pengguna lebuh raya bertol.

“Jika anda dalam perjalanan di lebuh raya dari Ayer Keroh ke Seremban, aplikasi ini akan dapat memaklumkan anda tentang keadaan trafik sepanjang perjalanan, susur keluar, kawasan rehat, dan kemudahan-kemudahan lain,” katanya.

“Perdana menteri telah arahkan saya untuk naik taraf Tuju,” tambahnya.

Pada 20 Oktober, Anwar menggalakkan rakyat Malaysia untuk beralih daripada Waze kepada Tuju, dengan menyuarakan kebimbangan mengenai keselamatan maklumat pengguna dan data pergerakan mereka, memandangkan Waze mempunyai kaitan dengan Israel.

Arahan kerajaan seterusnya yang mengehadkan penggunaan Waze dalam kalangan penjawat awam, berserta usaha mempromosikan Tuju, telah mencetuskan perbandingan antara kedua-dua aplikasi tersebut.

Walau bagaimanapun, Tuju kemudiannya menerima aduan mengenai gangguan teknikal dan kekurangan dari segi navigasi susulan lonjakan bilangan pengguna.

Pada 23 Oktober, Anwar mengakui bahawa Tuju belum lengkap sepenuhnya, namun dia tetap menegaskan kebimbangan kerajaan berhubung keselamatan negara berkaitan penggunaan Waze.

Menteri Komunikasi Fahmi Fadzil dan Menteri Digital Gobind Singh Deo turut menjelaskan bahawa penggunaan Tuju bukanlah sesuatu yang diwajibkan, dan aplikasi navigasi lain—termasuk Google Maps—masih boleh digunakan.

Fokus kepada keselamatan lebuh raya

Hasni menyatakan bahawa bidang kuasa LLM terhad kepada lebuh raya bertol, dengan agensi itu sedang berusaha menambah baik pemantauan trafik secara masa nyata serta perkhidmatan keselamatan jalan raya.

Dia mengakui bahawa pusat pengurusan trafik agensi tersebut masih memerlukan penaiktarafan, memandangkan bukan semua lebuh raya menyediakan maklumat trafik kepada LLM.

Jelasnya, Tuju dibangunkan untuk melengkapkan usaha-usaha ini, khususnya dengan membantu pengguna jalan raya mendapatkan bantuan semasa kecemasan.

“Jika anda terkandas di lebuh raya, anda boleh menggunakan TuJu untuk mencari nombor telefon pihak yang boleh dihubungi serta bantuan yang tersedia,” katanya.

Hasni tidak menolak kemungkinan untuk meluaskan liputan aplikasi itu ke jalan persekutuan, jalan perbandaran, dan jalan kampung, namun menyatakan bahawa perkara ini bergantung kepada keupayaan teknikal dan pembiayaan.

“Mungkin dalam tempoh 10 atau 15 tahun akan datang, ya, kita boleh meluaskannya ke jalan persekutuan, jalan perbandaran, dan jalan kampung.

“Tetapi buat masa ini, tumpuan hanya diberikan kepada lebuh raya bertol,” katanya.

Hasni turut mengakui wujudnya kebimbangan mengenai cara Tuju dibentangkan semasa taklimat kepada Majlis Keselamatan Negara (MKN), terutamanya selepas aplikasi itu dikaitkan dengan pertimbangan keselamatan negara yang lebih luas.

Dia membezakan antara kebimbangan keselamatan pihak MKN dengan fokus LLM terhadap keselamatan lebuh raya, termasuk bantuan bagi pengguna jalan raya yang terlibat dalam kemalangan atau mengalami kerosakan kenderaan.

“Jika taklimat yang disampaikan oleh LLM kepada MKN itu mengelirukan, ia sepatutnya tidak berlaku.

“Jika perkara itu benar-benar berlaku, saya berpendapat ia bukanlah sesuatu yang boleh dipandang ringan,” kata Hasni, yang mendedahkan bahawa dia tidak hadir pada taklimat 20 Oktober itu, namun telah dimaklumkan mengenai minit mesyuarat tersebut.

Hasni menyatakan bahawa dia perlu memastikan sama ada LLM dan pihak pembangun Tuju, Prosignal Consortium Sdn Bhd, telah menjelaskan fungsi sebenar aplikasi tersebut dengan jelas semasa taklimat berkenaan.

Kenyataannya itu menyusuli pengumuman oleh Fahmi bahawa Jemaah Menteri telah meminta LLM dan Prosignal untuk memberikan penjelasan mengenai masalah teknikal Tuju, termasuk punca gangguan yang berlaku serta penambahbaikan yang dicadangkan.

Apabila ditanya mengenai permintaan tersebut, Hasni menyatakan bahawa LLM akan memberikan penjelasan sekiranya diminta secara rasmi.

Pertahan perjanjian dengan Prosignal

Hasni turut mempertahankan kerjasama LLM dengan Prosignal susulan timbulnya persoalan mengenai hubungan syarikat itu dengan bekas pengerusi LLM, Abdul Rashid Asari.

Rashid, yang juga merupakan Ahli Dewan Undangan Negeri (Adun) Selat Klang, sebelum ini memberitahu Malaysiakini bahawa dia sendiri yang mencadangkan inisiatif tersebut semasa memegang jawatan pengerusi LLM, sebelum menjemput Prosignal untuk melaksanakan projek itu berikutan kelulusan daripada lembaga pengarah.

Dia mengesahkan bahawa projek tersebut tidak dianugerahkan melalui tender terbuka dan menafikan bahawa hubungan politik mempengaruhi penglibatan Prosignal.

Hasni menegaskan bahawa projek itu diluluskan secara kolektif oleh lembaga pengarah LLM, dan bukannya melalui keputusan sepihak oleh Rashid.

“Maksud saya, idea itu dibentangkan semasa beliau menjadi pengerusi dan dipersetujui oleh lembaga pengarah.

“Ini bermakna ramai pihak terlibat. Ia bukan keputusan beliau seorang sahaja,” kata ahli Majlis Kerja Tertinggi Umno itu.

Apabila ditanya sama ada penglibatan Rashid dengan Prosignal selepas itu menimbulkan kebimbangan mengenai konflik kepentingan, Hasni menyatakan bahawa pendahulunya itu bukan lagi pengerusi LLM.

“Pada masa keputusan itu dibuat, beliau hanya membawa satu cadangan kepada lembaga pengarah demi manfaat pengguna jalan raya,” katanya.

Hasni juga menegaskan bahawa pemilihan Prosignal tanpa tender terbuka adalah wajar kerana projek tersebut tidak melibatkan pembiayaan kerajaan.

“Tuju dibiayai oleh pelabur dalam projek itu, sama ada melalui dana dalaman atau pinjaman.

“Oleh itu, jika ada pihak yang bertanya mengapa ia tidak dianugerahkan melalui tender terbuka, jawapannya ialah kerana tiada dana kerajaan yang terlibat.

“Selain itu, LLM sentiasa mematuhi peraturan kewangan,” kata Ahli Parlimen Simpang Renggam itu.

LLM telah menandatangani memorandum persefahaman awal dengan Prosignal pada Mei 2022—ketika Rashid memegang jawatan pengerusi—bagi inisiatif Lebuh Raya Pintar yang melibatkan sistem pengurusan lebuh raya digital.

Hasni, yang menggantikan Rashid pada Ogos 2022, mengesahkan bahawa perjanjian awal tersebut dibuat sebelum pelantikannya.

Dia turut merujuk kepada satu perjanjian susulan yang ditandatangani menjelang akhir tahun lalu bagi menambah baik perkhidmatan aplikasi berkenaan.

Apabila ditanya sama ada Tuju telah mula menjana pendapatan untuk LLM, Hasni menyatakan bahawa dia perlu merujuk kepada unjuran pulangan pelaburan bagi projek tersebut.

Dia juga tidak menolak kemungkinan adanya komitmen kewangan oleh LLM pada masa hadapan, sambil menjelaskan bahawa kos tambahan untuk menaik taraf Tuju akan bergantung kepada pelan perniagaan yang ditetapkan.